Polish proverbs

• Baba z wozu, koniom lżej.
  • Tanslation: Woman gets off a cart, the horses are unburdened

• Bez pracy nie ma kołaczy.
  • Translation: Without work there is no bread.

• Bez soli smutna biesiada.
  • Translation: Without salt, the feast is spoiled.

• Bogu świeczke i diabłu ogarek.

• Co ciało lubi, to duszę gubi.

• Cel uświęca środki.
  • Translation: The end justifies the means.

• Cicha woda brzegi rwie.
  • Translation: Still waters are the deepest or Still waters run deep.

• Co dwie głowy to nie jedna.
  • Translation: Two heads are better than one

• Cudzego nie gań, swojego nie chwal.

• Czas to pieniądz.
  • Translation: Time is money.

• Człowiek człowiekowi wilkiem.
  • Translation: A man is a wolf to another man.

• Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał.
  • Translation: What little Jan does not learn, adult Jan will not know.
  • English equivalent: You can't teach an old dog new tricks

• Dobrego i karczma nie zepsuje, a złego i kościół nie naprawi.

• Dobry żart tynfa wart.

• Dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie.
  • Translation: A jug carries water until it's handle breaks off.

• Fortuna kołem się toczy.

• Gadał dziad do obrazu, a obraz do niego ani razu.
  • Translation: A beggar talked to a picture but picture answered nothing.

• Gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy.
  • Translation: When a man hurries, devil smiles.

• Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle.
  • Translation: Where devil cannot go, he will send a woman.

• Gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą.

• Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta.
  • Translation: Where two are fighting, a third one keeps the prize.

• Gdzie zgoda tam i siła.

• Gość w dom - Bóg w dom.

• Grosz do grosza, a będzie kokosza.

• Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci

• Gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść
  • Translation: Where six cooks are, there is nothing to eat.
  • English equivalent: Too many cooks spoil the broth.

• Idzie luty, podkuj buty.

• Jak Bóg Kubie tak Kuba Bogu.

• Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz.
  • Translation: How you make your bed, thus will you rest.

• Każdego ciągnie do złego.

• Kropla do kropli i będzie morze.

• Kto ma sadło temu snadno.

• Kto ucieka winnym się staje.

• Kota nie ma, myszy harcują.
  • Alternatives:
    • Gdy kota nie ma, myszy harcują.
  • Translation: When the cat's away the mice will play.

• Kowal zawinił, cygana powiesili.
  • Translation: Smith murdered, Brown was sentenced.

• Kruk krukowi oka nie wykole.

• Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje.
  • Translation: The early bird gets the worm.

• Kto szybko daje, dwa razy daje.
  • Alternatives:
    • Dwa razy daje, kto prędko daje.
  • Translation: He who gives quickly gives twice.

• Kuba strzela, Pan Bóg kule nosi.

• Kuj żelazo póki gorące.
  • Translation: Strike while the iron is hot or Make hay while the sun shines

• Lepiej późno niż wcale.
  • Translation: Better late than never

• Lepsza jedna panna, niż cztery wdowy.

• Los szczęście rzuca, ale nie każdy łapie.

• '' Lepszy wróbel w garści niz gołąb na dachu.
  • Translation: A sparrow in your hand is better than a pigeon on the roof.
  • Translation: A bird in the hand is worth two in the bush.

• Ładnemu we wszystkim ładnie.

• Najlepsze mienie - czyste sumienie.

• Na kogo kruki, na tego wrony.

• Nie masz na upór lekarstwa.

• Nie mów o nikim, nie będą o tobie.

• Nie wszystko się godzi, co wolno.

• Nie chwal dnia przed zachodem słońca.

• Nie dziel skóry na niedźwiedziu.
  • Translation: Don't count your chickens before they are hatched.

• Nie mów hop póki nie przeskoczysz.

• Nie od razu Kraków zbudowano.
  • Translation: Cracow wasn't built at once.
  • Equivalent: Rome wasn't built in a day.

• Nieznajomość prawa szkodzi.

• Nie wszystko złoto co się świeci.
  • Translation: All that glitters is not gold.

• O umarłych mówi się dobrze, albo wcale.
  • Translation: Of the dead, nothing but good.; Say only good things about the dead.

• O wilku mowa, a wilk tuż tuż.
  • Translation: Talk of a wolf and the wolf appears.
  • English equivalent: Talk of the devil - and the devil appears.

• Paluszek i główka to szkolna wymówka.

• Patrzy jak ciele w malowane wrota.
  • Translation: He/She is gaping like a calf at the painted gate.

• Piekna miska jeść nie daje.
  • Translation: Beautifully decorated plate won't feed anyone.

• Piekło jest wybrukowane dobrymi chęciami.
  • Alternative:
    • Dobrymi chęciami piekło wybrukowano.
  • Translation: The road to hell is paved with good intentions.

• Pokorne ciele dwie matki ssie.

• Rączka rączke myje.
  • Translation: One hand washes the other.

• Śpiesz sie powoli.
  • Translation: More haste, less speed. or Hasten slowly!

• Szlachic na zagrodzie równy wojewodzie.

• Szukajcie a znajdziecie.
  • Translation: Seek and ye shall find.

• Tylko trzewik wie, że pończocha dziurawa.

• Ten sie śmieje, kto sie śmieje ostatni.
  • Translation: He who laughs last, laughs longest.

• Ucz się ucz, bo nauka to do potęgi klucz.
  • Translation: Keep learning because knowledge is the key to power.

• '' Wlazłeś miedzy wrony, krakaj jak i one.
  • Translation: When you are amongst the crows, caw like them.
  • Equivalent: When in Rome, do as the Romans do.

• '' Wolnoć Tomku w swoim domku.
  • Translation: Tommy, please, stay at your own place.
  • English equivalent: My home is my castle

• Wszędzie dobrze ale w domu najlepiej.
  • Translation: East or West home is best. or There is no place like home.

• Wszystko dobrze, co się dobrze kończy.
  • Translation: All's well that ends well.

• Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu.
  • Translation: All roads lead to Rome.

• Wyrwał się jak Filip z konopii.

• Zobaczysz (coś) jak świnia niebo
  • Translation: You will see something as surely as a pig will see Heaven.

• Za dukata brat sprzeda brata.

• Złej baletnicy przeszkadza rąbek u spódnicy.
  • Translation: A poor dancer will be disturbed even by the hem of her skirt.
  • Translation: A bad workman always blames his tools.

See also: list of proverbs.